Μελετώ Μόνος Ε

Ιστορία Ε Ψηφ. Σχολείο

Αφηγήσεις Ιστορίας Ε'

Ενότητα 1
ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΩΜΑΙΟΙ


1. Οι Ρωμαίοι κυβερνούν τους Έλληνες speaker1

2. Οι Έλληνες «κατακτούν» τους Ρωμαίους με τον πολιτισμό τους speaker1

3. Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία, μια υπερδύναμη του αρχαίου κόσμου speaker1

4. Η καθημερινή ζωή στην αρχαία Ρώμη speaker1

Ενότητα 2

Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΑYΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ


5.
Μεγάλες αλλαγές στη διοίκηση της αυτοκρατορίας speaker1

6. Μια νέα πρωτεύουσα, η Κωνσταντινούπολη speaker1

7. Η Κωνσταντινούπολη οχυρώνεται και στολίζεται με έργα τέχνης  speaker1

8. Ο χριστιανισμός γίνεται επίσημη θρησκεία speaker1

9. Η Αυτοκρατορία χωρίζεται σε Ανατολική και Δυτική speaker1

10. Το Παλάτι, ο Ιππόδρομος και οι Δήμοι speaker1

11. Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο speaker1

12. Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο speaker1

Ενότητα 3
ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΡΑΤΟΣ ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ

13. Ο Ιουστινιανός μεταρρυθμίζει τη διοίκηση και τη νομοθεσία speaker1

14. Οι Δήμοι αναστατώνουν την πρωτεύουσα με τη «στάση του νίκα» speaker1

15. Η Αγία Σοφία, ένα αριστούργημα της αρχιτεκτονικής speaker1

16. Το βυζαντινό κράτος μεγαλώνει και φτάνει στα παλιά σύνορα της αυτοκρατορίας speaker1

Ενότητα 4
ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΛΑΟΙ


17.
Οι γείτονες των Βυζαντινών speaker1

18.
Πέρσες και Άβαροι συμμαχούν εναντίον του Βυζαντίου speaker1

19.
Οι Βυζαντινοί και οι Άραβες speaker1

20. Η φύλαξη των ανατολικών συνόρων και οι Ακρίτες speaker1

21. Το Βυζάντιο εκχριστιανίζει τους Σλάβους speaker1

22. Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους speaker1


Ενότητα 5
Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΚΜΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

23. Η νομοθεσία και η διοίκηση εκσυγχρονίζονται speaker1

24. Η κρίση της εικονομαχίας διχάζει τους Βυζαντινούς speaker1

25. Το Βυζάντιο φτάνει στο απόγειο της ακμής του speaker1

26. Η ανάπτυξη των γραμμάτων και η μελέτη των αρχαίων Ελλήνων κλασσικών speaker1

27. Η καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο στα χρόνια των Ισαύρων και των Μακεδόνων speaker1

Ενότητα 6
ΤΟ ΒYΖΑΝΤΙΟ ΠΑΡΑΚΜΑΖΕΙ ΚΑΙ YΠΟΚYΠΤΕΙ ΣΕ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ

28. Το Κράτος αντιμετωπίζει μεγάλα εσωτερικά προβλήματα speaker1

29. Νέοι εχθροί εμφανίζονται και αποσπούν εδάφη από την αυτοκρατορία speaker1

30α. Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους speaker1

30β. Τα ελληνικά κράτη μετά την άλωση της Πόλης speaker1

31. Η ανάκτηση της Πόλης από το Μιχαήλ Η’, τον Παλαιολόγο speaker1

32. Η Θεσσαλονίκη γνωρίζει μεγάλη ακμή speaker1

33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν βυζαντινά εδάφη speaker1

34. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος προσπαθεί να σώσει την πρωτεύουσα speaker1

35. Οι Τούρκοι πολιορκούν την Κωνσταντινούπολη speaker1

36. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους speaker1

Ενότητα 7

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒYΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

37. Η βυζαντινή Κύπρος speaker1

38. Η διπλωματία των Βυζαντινών speaker1

39. Η γυναίκα στη βυζαντινή κοινωνία speaker1

40. Η βυζαντινή τέχνη speaker1

41. Η παιδεία στο Βυζάντιο speaker1

42. Η γλώσσα των Βυζαντινών speaker1

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤ
Θέματα από τη Βυζαντινή Ιστορία  

ΚΕΦΑΛΑΙO 41

Announcer

Η παιδεία στο Βυζάντιο

Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!!!
Η ανώτερη και η ανώτατη εκπαίδευση των Βυζαντινών γίνεται σε κρατικές και
εκκλησιαστικές σχολές καθώς και στα πανεπιστήμια. Η βυζαντινή παιδεία ξεπέρασε τα
όρια της αυτοκρατορίας και έδωσε το φως της σε όλη την Οικουμένη.


Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!!! 
 

Οι Βυζαντινοί εκτιμούσαν πολύ τα γράμματα και την εκπαίδευση και πίστευαν ότι είναι το μεγαλύτερο από τα αγαθά που μπορεί να κατέχει ένας άνθρωπος. Στην Κωνσταντινούπολη, από τον 5ο αιώνα, πέρα από τα βασικά σχολεία2 της πόλης, λειτουργούσε το Πανδιδακτήριο2 και άλλες ανώτερες σχολές. Ανώτατες σχολές λειτουργούσαν ακόμη, από τα πρώτα βυζαντινά χρόνια, στις μεγάλες πόλεις της αυτοκρατορίας, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, οι οποίες ήταν κέντρα ελληνικής παιδείας από τα αρχαία χρόνια.

Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος και ο πατριάρχης Σέργιος ίδρυσαν τον 7ο αιώνα τις πρώτες εκκλησιαστικές σχολές στην Πόλη. Σκοπός τους ήταν να εκπαιδεύσουν τους μαθητές τους έτσι, ώστε να γίνουν ικανά στελέχη της εκκλησίας. Και οι δημόσιες σχολές όμως έδιναν στους μαθητές τους καλή θεολογική και κοινωνική μόρφωση.

Στη διάρκεια της εικονομαχίας τα εκκλησιαστικά σχολεία έπαψαν να λειτουργούν και η εκπαίδευση πέρασε περίοδο δοκιμασίας. Στα χρόνια της Μακεδονικής Αναγέννησης που ακολούθησαν όμως, ο Πατριάρχης Φώτιος και οι άλλοι μορφωμένοι κληρικοί, που δίδασκαν ο Πανεπιστήμιο και στην Πατριαρχική Σχολή, κατάφεραν να συνδυάσουν την κρατική με την εκκλησιαστική παιδεία και να διδάξουν στους μαθητές τους, με την ίδια επιτυχία, τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και τη χριστιανική Βίβλο.

 


Πατήστε το πλήκτρο για να ακούσετε την αφήγηση!!!

Τα μαθήματα που διδάσκονταν στις ανώτερες σχολές ήταν αριθμητική, γεωμετρία, μουσική, αστρονομία, φιλοσοφία, ρητορική και νομικά. Ιδιαίτερη σημασία οι Βυζαντινοί έδιναν στη σωστή προφορά της ελληνικής γλώσσας3. Σε κάποια τμήματά των σχολών αυτών διδάσκονταν και οι ξένες γλώσσες, τις οποίες μάθαιναν επιλεγμένοι σπουδαστές.

Όλες οι βυζαντινές σχολές είχαν καλά οργανωμένες βιβλιοθήκες για τους μαθητές τους, αλλά και για άλλους αναγνώστες που ήθελαν να τις χρησιμοποιήσουν. Τα βιβλία ήταν σπάνια, αφού ήταν μόνο χειρόγραφα. Στις βιβλιοθήκες υπήρχαν οργανωμένα εργαστήρια, στα οποία καλλιγράφοι, λαϊκοί ή μοναχοί, αναλάμβαναν την αντιγραφή βιβλίων για τους αναγνώστες. Η τιμή τους ήταν ιδιαίτερα υψηλή, όταν ήταν εικονογραφημένα.

Οι γυναίκες, όπως αναφέρθηκε και αλλού,4 δεν είχαν τις ίδιες ευκαιρίες εκπαίδευσης με τους άνδρες. Στη μακρόχρονη βυζαντινή ιστορία δεν αναφέρονται πουθενά σχολεία για γυναίκες. Μόνον οι κόρες των εύπορων οικογενειών μπορούσαν να παρακολουθήσουν μαθήματα στο σπίτι, που γίνονταν από ιδιωτικούς δασκάλους για τις ίδιες ή και τους αδελφούς τους. Παρ’ όλα αυτά, πολλές από αυτές διακρίθηκαν στα γράμματα και πρόσφεραν πολλά στη βυζαντινή παιδεία και κοινωνία.

Στα χρόνια των Παλαιολόγων, κι ενώ το κράτος περνούσε περίοδο παρακμής, τα γράμματα και η εκπαίδευση παρουσίασαν σημαντική άνθηση. Ιστορικοί, συγγραφείς και δάσκαλοι, με πρώτο το Γεώργιο Πλήθωνα-Γεμιστό στο Μιστρά, αφιερώθηκαν στη μελέτη των αρχαίων ελληνικών γραμμάτων και στη διάσωσή τους. Ήταν η τελευταία πνευματική αναλαμπή του Βυζαντίου, λίγο πριν τη δύση του, αφού όλα αυτά κράτησαν ως την Άλωση της Πόλης από τους Τούρκους. Μετά από αυτή, πολλοί βυζαντινοί λόγιοι που κατέφυγαν στην Ιταλία, μετέφεραν εκεί χειρόγραφα με αρχαία κείμενα. Έδωσαν έτσι τη σκυτάλη της κληρονομιάς της αρχαιότητας και του Βυζαντίου στη Δύση.

Το πιο σημαντικό για τη βυζαντινή εκπαίδευση, σε όλη τη διάρκεια ζωής της αυτοκρατορίας, είναι ότι δεν περιορίστηκε στα κρατικά όριά της. Πέρασε τα σύνορά της και έφερε το φως και τα αγαθά της στους γείτονες λαούς και σε όλη την Οικουμένη. Κι αυτή είναι η πιο μεγάλη προσφορά της στην ανθρωπότητα.

1βασικό: το σχολείο των πρώτων γραμμάτων (δες κεφάλαιο 12).

2Το Πανδιδακτήριο ίδρυσε στην Κωνσταντινούπολη ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β', με την επιμονή και τη
φροντίδα της Ελληνίδας γυναίκας του Ευδοκίας, που καταγόταν από την Αθήνα.

3Γι' αυτό συχνά σχολίαζαν αρνητικά τους γραμματισμένους που μιλούσαν με άσχημη προφορά

4Δες κεφάλαιο 12.